Onderzoek
Knie
30 oktober 2026
Meer hypermobiele gewrichten, hoger risico: De Beighton-score na een VKB-reconstructie heroverwegen
Elke extra positieve test voor hypermobiliteit op de Beighton-score hing samen met een 10% hogere hazard op een tweede ACL-letsel na terugkeer in de sport
De associatie werd voornamelijk veroorzaakt door een ruptuur van het transplantaat (HR 1,15 per punt), niet door contralateraal VKB-letsel (geen significante associatie)
Graftrupturen traden vroeg op (mediaan 7,6 maanden na RTS), terwijl contralateraal letsel veel later optrad (mediaan 28 maanden), wat wijst op verschillende preventieperioden
Inleiding
Een nieuw letsel aan de gereconstrueerde voorste kruisband (ACL) komt voor bij maximaal 20% van de patiënten. Zorgwekkend is dat bijna één op de vijf jonger is dan 25 jaar. Gegeneraliseerde gewrichtshypermobiliteit (GJH) wordt al lange tijd gezien als een risicofactor voor een tweede ACL-letsel. Toch is de manier waarop we dit momenteel vaststellen nogal simplistisch: één ja/nee-grenswaarde op de Beighton-score, gebaseerd op leeftijd en geslacht. Die binaire aanpak negeert iets wat klinisch gezien duidelijk is: een patiënt met een score van 9/9 op de Beighton-score loopt waarschijnlijk niet hetzelfde risico als iemand die met 4 of 5 positieve tests maar net boven de grens uitkomt.
Deze studie stelt een meer verfijnde vraag: voorspelt het aantal positieve tests op hypermobiliteit, in plaats van alleen het overschrijden van een drempelwaarde, de hazard op een tweede ACL-blessure na terugkeer naar sport (RTS)? Als je patiënten adviseert over het risico op een nieuwe blessure na een ACL-reconstructie, is dit onderscheid belangrijk voor hoe nauwkeurig je het risico kunt stratificeren en met je patiënten kunt bespreken.
Methoden
Dit registergebaseerde retrospectieve cohortonderzoek gebruikte gegevens van Project ACL (Gothenburg, Zweden) om te onderzoeken of beoordeling van gewrichtshypermobiliteit als continue score (0 tot 9) op de Beighton-score een betere risicostratificatie biedt voor een tweede ACL-letsel (ruptuur van het transplantaat of contralateraal ACL-letsel) dan de traditionele binaire afkapwaarden voor gegeneraliseerde gewrichtshypermobiliteit (GJH)
Patiënten die ten tijde van hun primaire reconstructie van de voorste kruisband (met een autograft van de hamstringpees of een bot-patellapees-bot-autograft) 15–50 jaar oud waren, een gedocumenteerde Beighton-score hadden, vóór het letsel knieb el astende sporten beoefenden (Tegner ≥6) en weer waren teruggekeerd naar sport (RTS; Tegner ≥6), kwamen in aanmerking.
Deze patiënten werden gevolgd totdat ze een tweede VKB-letsel opliepen (een graftruptuur of contralateraal letsel), of totdat ze na terugkeer naar sport (RTS) minstens 1 jaar waren gevolgd zonder een tweede letsel. Een multivariabele Cox-regressie met proportionele hazards (oorzaakspecifieke HR, rekening houdend met concurrerende risico’s) schatte de hazard op een tweede VKB-letsel op basis van de Beighton-score (als continue variabele: het aantal positieve tests, 0–9), gecorrigeerd voor leeftijd, terugkeer naar het activiteitenniveau van vóór het letsel, graftkeuze, kniehyperextensie en geslacht.
Wil je weten hoe je de Beighton-score in de praktijk beoordeelt? Bekijk dan onze app. Bij de beoordeling van een knie met een beperkte bewegingsuitslag of postoperatieve stijfheid werd een letselcompensatiepunt toegekend. Vervolgens kenden de auteurs de score van de niet-aangedane (contralaterale) zijde toe aan de geopereerde zijde, om te voorkomen dat de constitutionele hypermobiliteit van de patiënt bij aanvang werd onderschat.
Resultaten
In totaal werden 935 patiënten geïncludeerd; hun gemiddelde leeftijd was 23,7 ± 7,8 jaar en 51,4% was vrouw. De mediane Beighton-score was 2 (IQR 4). De mediane follow-up na RTS was 54,4 maanden. De totale cumulatieve incidentie van een tweede voorste kruisbandletsel was 13,1% (7,4% transplantaatrupturen, 5,7% contralateraal letsel).
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
De mediane follow-upduur vanaf RTS tot het eindpunt was 54,4 maanden. Deze duur verschilde significant tussen patiënten met verschillende totaalscores op de Beighton-score. Patiënten met een score van 9/9 hadden na RTS de kortste follow-upduur tot het optreden van een tweede blessure: 24,7 maanden.
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
Voor de primaire uitkomstmaat was elke aanvullende positieve test op hypermobiliteit geassocieerd met een significant hoger risico op een tweede ACL-letsel: gecorrigeerde HR 1,10 (95%-BI 1,003–1,22, p=0,044).
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
De secundaire uitkomstmaat, specifiek voor een transplantaatruptuur, had een gecorrigeerde HR van 1,15 (95%-BI 1,01-1,30, p=0,031). Voor contralateraal ACL-letsel was er geen significante samenhang (gecorrigeerde HR 1,04, 95%-BI 0,89-1,21, p=0,598).
Bron: Lindskog et al., Sports Med Open. (2026)
Omdat het effect een hazardratio per punt is, stapelt het zich op: volgens de berekeningen van de auteurs hadden patiënten met respectievelijk 1, 2 of 3 positieve tests naar schatting een 10%, 21% of 33% hogere hazard op een tweede ACL-letsel dan patiënten met score 0. Ook de timing verschilde: rupturen van het transplantaat traden vroeg op (mediaan 7,6 maanden na RTS), terwijl contralateraal letsel veel later optrad (mediaan 28 maanden na RTS).
Questions and thoughts
Deze studie zet ons ertoe aan om af te stappen van een simpele ‘ja/nee’-beoordeling van een continue maat (Beighton-score) en gewrichtshypermobiliteit als een spectrum te zien. Dat sluit beter aan bij de manier waarop de meeste andere risicofactoren binnen de revalidatie werken. Denk aan krachtasymmetrie, psychologische paraatheid of zelfs leeftijd: ook daarvoor hanteren we zelden harde grenswaarden. Een patiënt met 2 positieve Beighton-tests valt niet in dezelfde risicocategorie als iemand met 8 positieve tests, zelfs als geen van beiden aan de formele drempel voor gegeneraliseerde gewrichtshypermobiliteit voldoet, of als ze er allebei wel aan voldoen.
Klinisch betekent dit dat je de Beightonscore niet alleen op basis van een opzoektabel als ‘positief’ of ‘negatief’ moet beoordelen. Het doel is om het werkelijke aantal positieve tests te tellen en dit als een continue maat te gebruiken in je risicogesprek en bij de planning van RTS.
Ook het opvallende verschil in timing tussen een graftruptuur (vroeg, mediaan 7,6 maanden) en contralateraal letsel (laat, mediaan 28 maanden) verdient aandacht. Dit wijst erop dat graftrupturen en contralateraal letsel waarschijnlijk deels door verschillende mechanismen worden veroorzaakt: mogelijk spelen de maturatie van de graft en biomechanische factoren een rol in de vroege fase, en gedrags- en blootstellingsfactoren later. Dit verklaart ook waarom het verband met een ‘tweede VKB-letsel’ grotendeels werd bepaald door graftrupturen: hypermobiliteit speelt mogelijk een grotere rol bij de structurele integriteit van de graft zelf dan bij de factoren die ertoe leiden dat een patiënt jaren later de andere knie blesseert.
Hoe moet de revalidatieplanning worden aangepast voor sporters met een hoge score op hypermobiliteit?
Omdat rupturen van het transplantaat al vroeg na terugkeer naar sport (RTS) optraden (mediaan 7,6 maanden), kunnen hypermobiele sporters baat hebben bij langere fasen voor weefselremodellering en uitgestelde goedkeuring voor terugkeer naar sport (bijv. 12 tot 15+ maanden postoperatief), in combinatie met objectieve neuromusculaire criteria, in plaats van uitsluitend tijdsgebonden progressie.
Hoe kunnen we patiënten voorlichten over hun verhoogde hazardratio zonder angst voor bewegen of sportdeelname op te wekken?
Door een continu risicoprofiel uit te leggen (bijvoorbeeld dat gewrichtslaxiteit meer actieve spiercontrole vereist), kunnen zorgverleners hypermobiliteit niet presenteren als een onoverkomelijke pathologie, maar als een beheersbare lichamelijke eigenschap die gerichte neuromusculaire training vereist.
Welke specifieke trainingsvormen compenseren passieve laxiteit van de weefsels het best tijdens manoeuvres met hoge impact en abrupte richtingsveranderingen?
Omdat hypermobiele gewrichten passieve structurele begrenzing missen, moeten oefenprogramma’s de nadruk leggen op zware, langzaam uitgevoerde weerstandstraining, excentrische kracht, de snelheid van krachtontwikkeling (RFD), motorische controle van romp en heupen en een stijve landingstechniek om de dynamische gewrichtsstabiliteit te verbeteren.
Talk nerdy to me
Van een aanvankelijk registercohort van 4.933 patiënten voldeden slechts 935 (19,0%) aan alle inclusiecriteria. Een aanzienlijk aantal werd uitgesloten vanwege ontbrekende Beighton-scores (n=713) of ontbrekende documentatie over RTS (n=700). Het niet-willekeurig ontbreken van gegevens of verschillen in follow-upduur tussen de niveaus van hypermobiliteit kunnen leiden tot selectie- of uitvalbias, wat mogelijk van invloed is op de berekening van hazardratio's aan het uiterste uiteinde van het hypermobiliteitsspectrum.
Bovendien registreerden de registergegevens geen bijkomende structurele letsels (bijv. scheuren van de laterale meniscus of letsel aan het mediale collaterale ligament) of aanvullende chirurgische stabilisaties, zoals een laterale extra-articulaire tenodese (LET) of reconstructie van het anterolaterale ligament (ALL). Een gelijktijdige LET- of ALL-procedure kan het percentage transplantaatfalen verlagen bij hypermobiele patiënten. Niet-gemeten variatie in chirurgische technieken binnen het register kan ook de relatie tussen hypermobiliteit en transplantaatruptuur hebben vertekend.
Hoewel de studie de totale Beighton-score als continue variabele (0–9) evalueert, blijft elke afzonderlijke testcomponent binair afgekapt (bijv. kniehyperextensie >10° versus <10°). Binaire scoring per gewricht houdt geen rekening met continue variaties in de gewrichtshoek (bijv. 11° versus 25° kniehyperextensie) of multidirectionele gewrichtslaxiteit die niet wordt vastgelegd met de 9 standaard-Beightonmanoeuvres.
Een paar methodologische punten zijn het vermelden waard. Ten eerste had de gecorrigeerde HR voor de primaire uitkomst een betrouwbaarheidsinterval dat 1 maar net uitsluit (1,003–1,22). Dit is een statistisch significante bevinding, maar geen robuuste effectgrootte: de ondergrens laat zien dat deze bevinding kwetsbaar is. Trek niet de conclusie dat hypermobiliteit een sterke, op zichzelf staande voorspeller is; het is een bescheiden voorspeller die iets toevoegt.
Ten tweede is de HR per punt multiplicatief, niet additief. De percentages ‘10%, 21%, 33%’ voor respectievelijk 1, 2 en 3 positieve tests die de auteurs rapporteren, zijn het gecombineerde (exponentiële) effect van een constante HR per eenheid, geen lineaire toename. Dit is een elegante manier om het uit te leggen, maar kan het ook dramatischer laten klinken dan het is: van 0 naar 3 positieve tests gaan, betekent nog steeds ‘slechts’ een relatieve stijging van de hazard met een derde, toegepast op een vrij laag absoluut basisrisico.
Ten derde scoorden slechts 117 patiënten (12,5%) ≥6 op de Beighton-score. Dat betekent dat het hogere deel van het hypermobiliteitsspectrum beperkt vertegenwoordigd is, terwijl je juist daar de meeste precisie wilt wanneer je je meest hypermobiele patiënten adviseert. Ook het onderscheidend vermogen van het model was slechts ‘mogelijk nuttig’ (Harrell’s C = 0,621 voor de primaire uitkomst, 0,660 voor graftruptuur en een lage 0,599 voor contralateraal letsel). Dit betekent dat de Beighton-score en de correctievariabelen samen nog steeds niet bijzonder goed voorspellen wie op individueel niveau wel of geen tweede ACL-letsel zal oplopen. Dit is een signaal op populatieniveau, geen glazen bol voor het individu.
Andere beperkingen: de afzonderlijke gewrichtshoeken bij elke Beighton-test werden niet gemeten (alleen of de test positief of negatief was), en de exacte sportbelasting en -intensiteit werden niet meegenomen (alleen het Tegner-activiteitsniveau).
Boodschappen die je mee moet nemen
Gewrichtsmobiliteit bestaat op een continuüm. Voor sporters die na een ACL-reconstructie terugkeren naar sporten die de knie zwaar belasten, verhoogt elk extra hypermobiel gewricht op de 9-punts Beighton-score het risico op een scheur in het transplantaat met 15%. Deel de Beighton-score bij het beoordelen van het risico op een tweede ACL-blessure na terugkeer naar sport (RTS) niet simpelweg in als ‘hypermobiel’ of ‘niet-hypermobiel’.
Tel het daadwerkelijke aantal positieve tests en communiceer dit, omdat elke extra positieve test onafhankelijk het risico op een tweede ACL-letsel verhoogt (met name op een transplantaatruptuur).
Combineer dit met een tijdsgebonden preventiestrategie: richt je in het eerste jaar na terugkeer naar sport (RTS) op bescherming van de graft en een geleidelijke opbouw van de belasting, wanneer het risico op een graftruptuur het hoogst is. Blijf ook na het eerste jaar inzetten op het voorkomen van contralateraal letsel (bewegingskwaliteit, neuromusculaire controle), omdat dat risico pas later ontstaat en niet wordt voorspeld door hypermobiliteit.
Referentie
