Roland-Morris Özürlülük Anketi
Roland-Morris Özürlülük Anketi (RMDQ)
Roland-Morris Özürlülük Anketi (RMDQ), bel ağrısı için en yaygın kullanılan hasta bildirimli ölçüm araçlarından biridir. Bel ağrısının yürüme, giyinme, uyuma, merdiven çıkma ve ev işleri yapma gibi günlük aktiviteleri ne ölçüde kısıtladığını gösterir. Ankette 24 kısa ifade yer alır. Kişi, o gün kendisini tanımlayan her ifadeyi işaretler; diğerlerini boş bırakır. Toplam puan, işaretlenen ifade sayısıdır: 0 (kısıtlılık yok) ile 24 (en fazla kısıtlılık) arasında değişir. Çoğu kişi anketi yaklaşık beş dakikada tamamlar; puanlama için işaretleri saymak yeterlidir. Fizyoterapistler RMDQ’yu ilk değerlendirmede kısıtlılık düzeyini belirlemek ve tedavi hedefleri koymak için kullanır. Tedavi sürecinde ölçümü tekrarlayarak hastanın klinik açıdan anlamlı ölçüde iyileşip iyileşmediğini görebilirler. Birinci basamakta, kas-iskelet sistemi ve spor alanlarında akut, subakut veya kronik bel ağrısı olan yetişkinler için uygundur. Bu sayfada RMDQ’yu doldurabilir, toplam puanınızı hemen görebilir ve zaman içindeki değişimin nasıl yorumlanacağını öğrenebilirsiniz.
Puanlama
Hasta tarafından işaretlenen ifadelerin sayısı (işaretlenen her ifade = 1 puan, boş bırakılan her ifade = 0).
Yorumlama
- rmdq.org'da resmî şiddet düzeyi kategorileri bulunmaz; puan, 0 ile 24 arasında değişen madde sayısından ibarettir.
- Uluslararası uzlaşıyla önerilen minimal önemli değişim (MIC): 0–24 ölçeğinde 5 puan; başlangıç değeri dikkate alındığında, başlangıca göre %30’luk iyileşme bireysel hastalar için yararlı bir eşik olarak kabul edilmiştir.
- Klinik iyileşme, başlangıç değerine göre RMDQ puanında %30 azalma ve hastanın genel değerlendirme ölçeğinde bel ağrısını daha iyi olarak değerlendirmesi şeklinde tanımlandı.
- Bel ağrısı olan ileri yaştaki yetişkinlerde (ortalama yaş 66) saptanabilir en küçük değişim 6,9 puandır; bu değer MIC’yi aşabilir, bu nedenle bireysel düzeydeki küçük değişimler dikkatle yorumlanmalıdır.
Geçerlilik ve Güvenilirlik
RMDQ 1983'te geliştirilmiş ve o tarihten bu yana birçok ülkede test edilip tercüme edilmiştir (Roland & Morris, 1983; Roland & Fairbank, 2000). Bel ağrısı olan 214 yaşlı yetişkinin doğrudan karşılaştırıldığı bir çalışmada iç tutarlılık (Cronbach alfa 0,89) ve test-tekrar test güvenirliği (ICC 0,85) iyi bulunmuş; saptanabilir en küçük değişim 6,9 puan olarak belirlenmiştir (Jenks et al., 2022). Değişimi yorumlamak için uluslararası bir uzman uzlaşısı, klinik açıdan önemli en küçük değişimin 5 puan veya başlangıç puanına göre yüzde 30'luk bir iyileşme olduğunu öne sürmüştür (Ostelo et al., 2008). 447 hastanın katıldığı birinci basamak sağlık hizmetleri çalışması, puan başlangıç değerine göre yüzde 30 düştüğünde ve hasta bel ağrısını genel değerlendirme ölçeğinde daha iyi olarak puanladığında belirgin bir iyileşme olduğunu göstermiştir (Jordan et al., 2006). Saptanabilir en küçük değişim, klinik açıdan önemli en küçük değişimden daha büyük olabileceğinden, tek bir hastadaki küçük değişimleri dikkatle değerlendirin.
