Ostry zespół wieńcowy | Diagnoza i leczenie | Wszystko, co fizjoterapeuta powinien wiedzieć
Fizjoterapia w ostrym zespole wieńcowym | Ocena i leczenie
Wprowadzenie i epidemiologia
Ostry zespół wieńcowy (OZW) jest przejawem choroby wieńcowej i jest ogólnym terminem używanym do opisania szeregu stanów związanych z nagłym zmniejszeniem przepływu krwi do serca. Nagłe zmniejszenie przepływu krwi do serca może spowodować uszkodzenie mięśnia sercowego.
Epidemiologia
OZW jest główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności na całym świecie. The Badanie globalnego obciążenia chorobami zgłosiło chorobę niedokrwienną serca (w tym ACS) jako główną przyczyną śmierci na świecie, odpowiedzialną za prawie 9 milionów zgonów rocznie. W badaniu odnotowano standaryzowany względem wieku współczynnik zgonów wynoszący 108,7 na 100 000 osób. Niestety, choroba niedokrwienna serca była główną przyczyną zgonów na całym świecie w 1990 roku i nie zmieniło się to na przestrzeni lat.
Wydaje się, że istnieją pewne różnice regionalne. Częstość występowania ostrego zespołu wieńcowego jest wyższa w krajach o wysokich dochodach, ale dostęp do dobrej opieki zdrowotnej, w tym profilaktyki, poprawił wskaźniki na przestrzeni lat. W przeciwieństwie do tego, częstość występowania ACS w krajach o niskim i średnim dochodzie jest niższa, ale niestety obserwuje się wzrost zachorowalności z powodu wzrostu czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, cukrzyca, nadciśnienie,...
Częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie po 45. roku życia u mężczyzn i 55. roku życia u kobiet. OZW występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet, szczególnie w młodszym wieku. Mężczyźni zazwyczaj doświadczają pierwszego incydentu sercowego wcześniej niż kobiety. OZW u kobiet występuje zwykle w późniejszym okresie życia, często po menopauzie. Objawy kliniczne OZW mogą być nietypowe u kobiet (np. występowanie zmęczenia lub duszności zamiast klasycznego bólu w klatce piersiowej), co może prowadzić do opóźnień w diagnozie.
Kluczowe czynniki ryzyka ACS są ściśle powiązane z czynnikami ryzyka choroby wieńcowej (CAD):
- Modyfikowalne czynniki ryzyka:
- Nadciśnienie tętnicze: Podwyższone ciśnienie krwi jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju ACS.
- Dyslipidemia: Wysoki poziom cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) i niski poziom cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) zwiększają ryzyko.
- Palenie: Używanie tytoniu znacznie zwiększa ryzyko ACS, szczególnie u młodszych osób.
- Cukrzyca: Zwiększa ryzyko poprzez powiązanie z miażdżycą i innymi chorobami naczyniowymi.
- Otyłość: Szczególnie otyłość centralna wiąże się ze zwiększoną częstością występowania ACS.
- Brak aktywności fizycznej: Brak aktywności fizycznej wiąże się z wyższymi wskaźnikami ACS.
- Czynniki dietetyczne: Diety bogate w tłuszcze nasycone, tłuszcze trans i rafinowane cukry przyczyniają się do ryzyka sercowo-naczyniowego.
- Alkohol: Nadmierne spożycie alkoholu jest czynnikiem ryzyka, chociaż umiarkowane spożycie alkoholu może mieć działanie ochronne w niektórych populacjach.
Patomechanizm
OZW jest często spowodowane pęknięciem blaszki miażdżycowej w tętnicy wieńcowej, co prowadzi do powstania skrzepu krwi, który częściowo lub całkowicie blokuje przepływ krwi.
ACS obejmuje 3 warunki:
- Niestabilna dławica piersiowa: Występuje, gdy ból lub dyskomfort w klatce piersiowej jest nieprzewidywalny i występuje w spoczynku lub przy minimalnym wysiłku. Jest to znak ostrzegawczy możliwego zawału serca, ale bez znaczącego uszkodzenia mięśnia sercowego.
- Zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI): W tym typie zawału serca tętnica jest częściowo zablokowana, co prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi i uszkodzenia części mięśnia sercowego. Nie powoduje on jednak specyficznych zmian w elektrokardiogramie (EKG), które są widoczne w przypadku pełnego zawału serca (STEMI).
- Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI): Jest to najpoważniejsza forma zawału serca, w której tętnica wieńcowa jest całkowicie zablokowana. Powoduje znaczne uszkodzenie mięśnia sercowego i wykazuje specyficzne zmiany w EKG. Aby przywrócić przepływ krwi, konieczne jest leczenie w nagłych wypadkach.
Obraz kliniczny i badanie
Objawy zależą od lokalizacji zmniejszonego przepływu krwi, ale mogą obejmować:
- Ból lub dyskomfort w klatce piersiowej (dławica piersiowa), często opisywany jako ucisk, ściskanie lub uczucie ciężkości.
- Ból promieniujący do barków, ramion, szyi, pleców lub brzucha
- Duszność
- Nudności, wymioty lub pocenie się
- Zawroty głowy lub omdlenia
- Nadmierna, nagła potliwość (diaforeza).
- Zmęczenie
- Kołatanie serca
Badanie
Twój lekarz pierwszego kontaktu prawdopodobnie rozpocznie od badania krwi i elektrokardiogramu (EKG). W przypadku NSTEMI badania krwi mogą wykazać pozytywne wyniki, ale EKG będzie negatywne. W przypadku STEMI, który jest poważniejszy, badania krwi i EKG dadzą pozytywne wyniki. Lekarz pierwszego kontaktu może skierować Cię na oddział kardiologiczny w celu wykonania testów wysiłkowych i obrazowania medycznego.
W przypadku wystąpienia ostrych objawów może być konieczne pilne skierowanie na oddział ratunkowy!
Jak odżywianie może być kluczowym czynnikiem dla uczulenia ośrodkowego - wykład wideo
